به گزارش خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع)- ابنا- کتاب «همباوران»، روایتهایی از همزیستی با ادیبان مسیحیِ دلداده اهل بیت (ع) و دوستدار ایران حاصل سالها تجربه و نشست و برخاستهای عباس خامه یار نویسنده، با ادیبان مسیحی دلداده اهل بیت، همچون جرج جرداق، ویکتور الکِک، سلیمان کتّانی، ژوزف الهاشم، آنتون بارا، میشل کعدی، جورج شکّور، جرج صلیبا، زکی الحاج، باآرام اول کشیشیان، لوییس صلیبا، عصام درویش، هیلانه الیاس و …است.
در بخشی از مقدمه انتشارات کتاب هم باوران آمده است؛ امام علی (علیهالسّلام) و امام حسین (علیهالسّلام) در این اثر، نهفقط پیشوایان یک آئین، بلکه نمادهای جهانیِ «انسان کامل»، «عدالت مطلق» و «آزادگی» ترسیم شدهاند. در روایتهای «همباوران»، میبینیم که چگونه عدلِ علوی در قلم اندیشمندی چون جرج جرداق، به «صوت العدالة الانسانیه» (صدای عدالت انسانی) و وجدان بیدار بشریت بدل میشود. برای این فرزانگان مسیحی، علی (علیهالسّلام) نوری است که اگر در دل بتابد، دینها را به هم میرساند. همچنین، حماسۀ حسینی در نگاهِ این ادیبان، صرفاً یک واقعۀ تاریخی نیست؛ بلکه چنانکه در آثار آنتوان بارا تجلّی یافته، «پژواکِ رنجهای مسیح مصلوب» در مسیر حقیقت است. از نگاه آنان، کربلا و اورشلیم در نقطۀ «فداکاری برای انسان» به هم میرسند.
زیربنای این پیوندِ عمیق و قدسی، چیزی جز «الهیات محبّت» نیست؛ همان جوهر فروزانی که امام صادق (علیهالسّلام) در کلام بیبدیل خود آن را کلِّ حقیقتِ دین برشمرد: «هل الدین الّا الحُب؟» کتاب حاضر به ما ثابت میکند که اهلبیت (علیهمالسّلام) نه عامل جدایی، بلکه دقیقاً همان «حلقۀ وصلی» هستند که دلهای حقجو را از هر کیشی به هم گره میزنند.
کتاب «همباوران» فراتر از یک اثر پژوهشی، مجموعهای منحصربهفرد از پانزده تصویر انسانی و فکری است که در چندین بخش کلیدی انتظام یافته است. نویسنده با تبیین «الهیات محبّت»، ریشههای اشتراک میان مسیحیت و تشیّع را بازمیشناسد و سپس در فصول مجزّا، به واکاوی زندگی و اندیشۀ فرزانگانی میپردازد که هریک پُلی میان این دو ساحل بودهاند. از قلمِ ماندگارِ جرج جرداق، سلیمان کتانی و ویکتور الکک گرفته تا اندیشههای ژوزف الهاشم، آنتوان بارا، میشل کعدی، رشید بن عیسی و لوئیس صلیبا؛ شخصیتهایی که هرکدام از زاویهای متفاوت، ارادتِ خود را به ساحتِ قدسیِ عترت و فرهنگِ ایران ابراز کردهاند.
کتاب، همچنین با نگاهی عمیق به بسترِ لبنان و روایتهایی از «عید شعنینه» و کلیساهای همجوارِ مساجد، نشان میدهد که چگونه جغرافیای همزیستی، زمینهسازِ این تلاقیِ شگفتانگیز شده است. نویسنده با ظرافت، خاطراتِ دیدارها، نگرانیهای خانوادههای این ادیبان برای حفظ میراثشان و پیوندهای عاطفی آنان با ایران را در هم آمیخته تا مخاطب را نه با یک متن تاریخی، که با یک «واقعیتِ تپنده» روبرو کند.
نویسنده نیز در بخشی از مقدمه کتاب نوشته است: انسان در مسیر آشنایی با فرهنگها و ادیان دیگر، گاه دریچهای تازه به جان و دل خود میگشاید؛ دریچهای که معرفت، ادب و ایمان را در هم میآمیزد. مراودات با ادیبان و شاعران مسیحی که دل در گرو محبت امام علی (ع) و خاندان عصمت و طهارت نهادهاند، نه تنها تجربهای فرهنگی و ادبی است، بلکه سفری است در عمق محبت و ارادت به اهلبیت. بسیاری از این بزرگواران، با نهجالبلاغه آشنا شده و از سخنان حکیمانه امیرالمؤمنین (ع) درس گرفتهاند؛ پیوندی که آنان را به سالار شهیدان، حضرت امام حسین (ع) نزدیک میکند و در آن، مشترکاتی عمیق با تعالیم حضرت مسیح (ع) یافتهاند.
امام حسین (ع) و حضرت مسیح (ع) هر دو در مسیر رسالت الهی، درد و رنج انسانها و ظلم حاکمان را به جان خریدند و با پایبندی کامل به حقیقت و عدالت، پیامآور رحمت و هدایت شدند. هر دو در مقابله با طاغوت زمان خود ایستادند و بر اصول الهی و اخلاقی خود پای فشردند. قیام امام حسین (ع) در کربلا و مبارزه حضرت مسیح (ع) با ستمگران، جلوهای از یک روح متعالی و همدلی با مظلومان است؛ مظلومانی که همیشه نیازمند صدای عدالت و اخلاقاند.
ادیبان و شاعران مسیحی که عاشق اهلبیت شدهاند، همین دردهای مشترک میان سالار شهیدان ما و پیامبر نجاتبخش خود را میبینند و درمییابند که ارادت خالصانه به اهلبیت، نه محدود به یک آیین، بلکه متعلق به وجدان و وجوه انسانی است. آنان با عشق و صداقت، نشان میدهند که محبت حقیقی به امام علی (ع)، امام حسین (ع) و اهلبیت، میتواند پلی باشد میان ادیان و فرهنگها، و تجربهای باشد که قلب و ذهن را به سوی حقیقت و معنویت فرا میخواند..
روایت برخی از این دیدارها و گفتگوها، فرصتی است تا خواننده از شور و دلبستگی این اندیشمندان مسیحی به پیامبر اکرم (ص)، امام علی (ع) و سالار شهیدان آگاه شود و پیوندهای مشترک ایمان، اخلاق و انسانیت میان ادیان را بهتر درک کند؛ تجربهای که فراتر از مرزهای ، دین و قومیت، زبان و نژاد ، بیانگر وحدت حقیقت و ارزشهای الهی است.
سالها زیستن در لبنان و رفتوآمد میان کوه و دشت و دریا، میان بیروتِ همیشهبیدار و بقاعِ آرام و سر سبز و جنوبِ سرکش در برابر طغیان، مرا به باوری عمیق رساند: لبنان تنها یک جغرافیا نیست؛ یک روح است. روحی که در رگهایش، ایمان جاری است و در قلبش، عشقی واحد میتپد؛ عشق به حقیقت، به عدالت، و به اهلبیت (ع).
من این سطرها را نوشتم تا یادگار بماند که در میانه طوفانها و تعصبات، هنوز میتوان با لبخندی ساده، پلی از دل به دل زد.
و شاید روزی، در آیندهای نزدیک، جهانیان بدانند که گفتوگو میان ادیان، نه شعار، بلکه سرنوشتِ نجاتِ بشریت است. اکنون، در این نوشتار، قصد دارم یاد آن روزها را بازگو کنم؛ از لحظات ناب همنشینی با مردان و زنانی بگویم که در سیمای مسیح (ع)، علی (ع) را نیز میدیدند؛ که عدالت را نه در مذهب، بلکه در انسانیت جستوجو میکردند. این دفتر را به یاد همه آن مسیحیانِ علیدوست، و همه آن مسلمانانی که در مسیح چهرهی عدالت دیدند، پیشکش میکنم. باشد که در این صفحات، ردّی از ایمان، نوری از محبت، و نفسی از امید بازتاب یابد. و اینک به پیشنهاد و اصرار برخی از دوستان و اهل دل، بر آن شدم تا یادداشتهای پراکندهی پیشین و نوشتههای تازهام را یکجا گرد آورم و در قالب این دفتر، در معرض نگاه هموطنان و جویندگان حقیقت قرار دهم؛ شاید این روایتِ صمیمی از «مسیحیان عاشق علی و حسین (ع)» پلی باشد میان دلها، میان ایمانها و میان مسجد و کلیسا. و بالاخره این کتاب، حاصل سالها رؤیا، دوستی، گفتوگو و عشق است؛ در سایهی رؤیایی که با نام جرج جرداق آغاز شد و تا امروز، در چهرهی تمام مسیحیان مُحب اهل بیت ادامه دارد، آنان که در مسیح، حسین را دیدند و در حسین، مسیح را یافتند.
استاد دکتر سید مصطفی محقق داماد در بخشی از مقدمه کتاب می نویسد؛ کتاب هم باوران «روایتی از همزیستی با ادیبان مسیحی دلدادهی اهل بیت (ع) و دوستدار ایران» است و اثری است که در پیوند میان ادیان مطالعات فرهنگی و تجربههای زیسته بینافرهنگی جایگاهی ممتاز دارد. این کتاب بر خلاف بسیاری از نوشته هایی که تنها رویکردی نظری یا انتزاعی به گفت و گوی ادیان اتخاذ میکنند، مبتنی است بر همزیستی و مشاهدات مستقیم و ارتباطات طولانیمدت و تعاملات واقعی نویسنده با ادیبان و فرهیختگان مسیحی؛ تجربههایی که اعتبار علمی و میدانی این اثر را دو چندان میکند.
کتاب حاضر در پی آن است که نشان دهد چگونه در دل انسانهایی با تفاوتهای دینی الگوهایی از همزیستی، همکاری و همدلی شکل میگیرد. روایتهای نویسنده، علاوه بر ارزش خاطرهنگارانه، منبعی ارزشمند برای پژوهشگران حوزههای ادیان، جامعهشناسی ارتباطات، ایرانشناسی، ادبیات تطبیقی و انسان شناسی فرهنگی فراهم میآورد و معنویت اهلبیت (ع) برای ادیبان مسیحی پاسخ میدهد.
یادآور می شود؛ آیین رونمایی و معرفی کتاب «همباوران» اثر عباس خامهیار، با حضور جمعی از اندیشمندان، پژوهشگران و صاحبنظران حوزه ادیان و مطالعات فرهنگی، روز سهشنبه ۱۹ خردادماه ۱۴۰۵ در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران با حضور آیتالله سید مصطفی محقق داماد، رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم ایران، محمود شالویی، مشاور وزیر فرهنگ و رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، حجتالاسلام محمدرضا زائری، نویسنده و پژوهشگر، مار ثاوفیلوس جورج صلیبا، کاردینال ارتدکس سریانی لبنان، اسقف عصام درویش، رئیس پیشین کمیته اسقفی گفتوگوی اس لامی ـ مسیحی لبنان، برگزار و هیلانه عطاءالله شاعر مسیحی از کشور سوریه، درباره ابعاد علمی، فرهنگی و بینالادیانی این اثر سخنرانی می کند.، همچنین دبیری نشست بر عهده هادی ولیپور است.
................
پایان پیام
نظر شما